سیاره تیر,عطارد

اولین،کوچکترین ونزدیکترین سیاره به خورشید سیاره تیر یا عطارد(عربی) است.از میان 5 سیاره قابل مشاهده با چشم غیر مسلح مشاهده آن بدلیل نزدیکی به خورشید وتحت تاثیر قرار گرفتن نور آن بسیار مشکل است.فاصله زاویه ای میان تیر وخورشید در بیشترین مقدار تنها به ۳/۲۸درجه می رسد.بهمین دلیل مشاهده آن با چشم غیرمسلح فقط به دقایق نخستین غروب خورشید ویا دقایقی پیش از طلوع خورشید منحصر می گردد.

این سیاره در شرایط مساعد با چشم غیر مسلح بصورت ستاره ای پرنور در افق که...

...

...

...

ادامه مطلب را بخوانید.

عدسی گرانشی

یکی از محاسباتی  که به کشف ماده تاریک جهان انجامید، استفاده دانشمندان از بزرگنمایی گرانشی  به منظور محاسبه جرم کهکشان ها بود. ایده استفاده از این روش هوشمندانه به منظور محاسبه جرم اجرام آسمانی، نخستین بار توسط آلبرت انیشتین مطرح شد.

انیشتین معتقد بود هر جرمی چون سیارات، ستارگان و یا کهکشان ها قادر است موجب انحنای بافت فضا-زمان شود بطوریکه میزان این انحنا با جرم آن رابطه مستقیم دارد. بنابر این تئوری، نور در مسیر حرکت خود با نزدیک شدن به بافت فضا-زمان خمیده شده ی اطراف یک خوشه کهکشانی و با قرار گرفتن در معرض نیروی گرانش این خوشه، خمیده می شود.  بدیهی است میزان خمیدگی نور با میزان خمیدگی بافت فضا-زمان در محدوده خوشه کهکشانی و یا به عبارتی با جرم خوشه کهکشانی رابطه مستقیم دارد. انیشتین پیشنهاد نمود با...

...

...

...

ادامه مطلب را بخوانید.

عدسی چشمی

بعد از عدسی یا آینه در تلسکوپ مهمترین قسمت یک تلسکوپ عدسی چشمی آن است.بصورت ابتدایی می توان گفت کار آن بزرگ نمودن تصویر ایجادشده توسط عدسی یا آیینه اصلی تلسکوپ است وبکمک آن است که می توان تصویر را مشاهده نمود.عدسی چشمی در طرحهای اولیه تلسکوپها شامل یک عدسی بوده ولی در حال حاضر معمولا"بصورت ترکیبی از عدسیهای کوچک می باشد که یا بهم چسبیده اند یا در فاصله اندکی از هم درون لوله ای کوچک بعنوان بدنه عدسی چشمی قرار گرفته اند.معمولا" عدسی ای که جلوتر است یعنی به عدسی یا آیینه اصلی تلسکوپ نزدیکتر است عدسی میدان  field lens وعدسی که به چشم نزدیکتر است را عدسی چشم  eye lens می نامند.

مهمترین ویژگیهای یک عدسی چشمی عبارتند از: ...

...

...

...

ادامه مطلب را بخوانید.

 طیف الکترومغناطیسی

آیا هنگامیکه نور خورشید را توسط یک منشور منعکس کرده ونور آن را روی دیوار انداخته اید متوجه نورهای رنگی متنوع شده اید؟این نوار رنگی همان طیف دیدگانی(قابل مشاهده توسط چشم) نور خورشید است.همان طور که از شکل بالاپیداست این ناحیه رنگی تنها قسمت کوچکی از کل نور ودر واقع طیف خورشید است.علاوه بر خورشید تمام اجرامی که از خود نور ساطع می کنند حتی یک لامپ ساده منزلتان دارای طیف هستند.طیف الکترومغناطیسی شامل کل محدوده پرتوهای الکترومغناطیسی است.طیف الکترومغناطیسی علاوه بر ناحیه دیدگانی دارای دو منطقه مهم دیگر هم می باشد  که عبارتند از:
منطقه امواج رادیویی (radiofrequency) و پرتو (X-radiation) X
قسمتهای فرعی طیف الکترومغناطیسی شامل پرتوفرابنفش (ultraviolet radiation)، نور مادون قرمز(infrared light) و پرتو مایکروویو (microwave) است.

 با حرکت از سمت امواج رادیویی به سمت امواج گاما، همزمان با کاهش طول موج، فرکانس آن افزایش می‌یابد.
فوتونهای این پرتوهای گوناگون همگی یکسان هستند. یعنی هر فوتون بصورت یک باند انرژی شامل میدانهای متغییر الکتریکی و مغناطیسی است(نام الکترومغناطیس ترکیب دو کلمه الکتریکی ومغناطیسی است.) که با سرعت نور حرکت می کنند. تنها تفاوت بین این فوتونها، فرکانس و طول موج آنها است.هر جسم تابنده ای می تواند در قسمت خاصی از طیف دارای درخشندگی بیشتری باشد.برای مثال بعضی اجسام در ناحیه قرمز منطقه دیدگانی طیف الکترمغناطیسی نور بیشتری دارند پس قرمز دیده می شوند.بعضی اجسام در ناحیه اشعه ایکس دارای درخشندگی بیشتری هستند بنابراین این اجسام رابا چشم نمی توان دید.برای مشاهده این اجسام مانند بعضی منابع پرتو ایکس به تلسکوپهای مخصوص ناحیه اشعه ایکس احتیاج است.خورشید دارای درخشش در چند ناحیه از طیف می باشد که البته توان درخشش آنها متفاوت است.بکمک طیف دریافتی از اجسام می توان به بررسی ماهیت آنها پرداخت.وسایلی مانند طیف سنج ؛طیف نگار در بررسی طیف اجسام استفاده می شوند.

برای دیدن عکس در سایز بزرگ ادامه مطلب را کلیک کنید.

طالع بینی نجومی

اخترشناسی و طالع بینی نجومی

در طالع بینی نجومی ، بر خلاف اخترشناسی که یکی از علوم طبیعی دقیق است ، تلاش می شود با توجه به وضعیت ستارگان آسمان ، اتفاقات ، پیش آمدها و حوادث خاکی و زمینی پیشگویی شود . بر این اساس ، طالع بینها بر این باورند که چگونگی وضعیت صورتهای فلکی ، سیاره ها ، خورشید و ماه نسبت به یکدیگر به هنگام تولد هر انسان ، پیشگویی درباره خصوصیات روانی و رفتاری و حوادث زندگی آینده او را امکان پذیر می سازد . هزاران سال پیش انسان ستارگان را خداوندان یا اهریمنانی می پنداشت ، که در سیر حوادث خاکی و زمینی و سرنوشت پادشاهان و بعدها انسانهای دیگر نیز مداخله می کردند . به این ترتیب نوعی ستاره پرستی و ستاره باوری در مردم به وجود آمد ، که بسیاری از معابد و اهرام که امروزه هنوز هم پابر جا هستند ، شاهد این باورند . به تدریج این اعتقاد در مردم ایجاد شد ، که وضعیت خاص ستارگان نسبت به یکدیگر با حوادث و پیش آمدهای کاملا خاصی بر روی زمین ارتباط دارند . مثلا از کتیبه های به دست آمده از بابل باستان می دانیم که فرآیندهای گوناگون آسمانی با سیر وقوع حوادث و وقایع همزمان زمینی تطابق داشته اند . مردم بعدا از این کتیبه ها نیز برای پیشگویی استفاده می کردند ، که البته این پیشگویی ها به ندرت به وقوع می پیوستند . این گونه بود که به تدریج هنر ستاره خوانی یا طالع بینی نجومی ایجاد شد . معنا و مفهوم سیاره ها و علائم نجومی دایرة البروج یا مدار جانوری برای ما انسانها اغلب به صورتی عجیب و غریب تعیین و تعریف می شدند . به این ترتیب که مثلا" رنگ و صورت ظاهر یک سیاره نفوذ زیادی بر روی اثر و کارکرد آن داشت . سیاره مریخ قرمز رنگ را خدای...

...

...

...

ادامه مطلب را بخوانید.

خروج کاوشگر وییجر یک از منظومه شمسی

اکنون با اطمینان می‌توان گفت که فضا پیمای وویجر۱، یک سال است که وارد فضای میان ستاره‌ای شده یا به اعتقاد برخی از منظومه شمسی خارج شده است. این خبر موضوع اصلی کنفرانس خبری مسئولان پروژه ناسا در پاسادنای کالیفرنیا بود.

وویجر۱ اولین دست‌ساخته بشری است که توانسته است پس از طی ۱۸ میلیارد کیلومتر که سی وشش سال طول کشید از این مرز بگذرد. شواهد نشان می‌دهند این فضا پیما اکنون در ناحیه‌ای است که گازهای یونیزه شده بین ستارگان بر یون‌هایی با منشا خورشیدی که هنوز اثر کوچکی از آنها دیده می‌شود، غلبه دارند.

پژوهشگران در یک سال گذشته با مطالعه و تحلیل داده‌های ارسال شده بوسیله این فضا پیما، اکنون با قاطعیت می‌گویند این دست‌ساخته بشر به فضای میان ستاره‌ای رسیده است و این جهشی تاریخی برای بشر است.

ادامه مطلب را بخوانید.

نجوم آماتوری را چگونه آغاز کنیم؟

هر روز ایمیل های مشابه ای با این موضوع به دستم می رسد. "من به ستاره شناسی خیلی علاقه دارم، اما نمی دانم چطور و از کجا باید شروع کنم؟ آیا مرکز خاصی هست که ستاره شناسی را آموزش دهد؟ من بدون تلسکوپ که کاری نمی توانم کنم؟ به نظر شما کدام تلسکوپ را باید بخرم؟ و...." در این مقاله سعی می شود تا راه صحیح شروع کار در نجوم آماتوری به شما نشان داده شود.

بسیاری از تازه کارهای ستاره شناسی راه اشتباهی را در پیش می گیرند و شکست می خورند، خود من هم یک بار در این راه شکست خوردم و یک سال از نجوم دور بودم و احساس می کردم تمامی کارهایم بی نتیجه بوده است. اما یک سالی است که ستاره پارسی را راه اندازی کرده ام و من حالا کارهایی که در گذشته انجام دادم و فکر می کردم بی نتیجه بوده، برای من ابزاری شده است تا بوسیله آن گام کوچکی در همگانی کردن علم و آموزش علم ستاره شناسی بردارم.

شاید شما هم منجم آماتور بوده اید و حالا ناراحت و دلسرد شده اید شاید هم تازه می خواهید نجوم را آغاز کنید. خواهش می کنم یک بار این مقاله را بخوانید حتما مسیر خود را برای رسیدن موفقیت در نجوم آماتوری و لذت بردن از زیبایی های شگفت انگیز آسمان پیدا خواهید کرد. امیدوارم این توصیه های این مقاله را به خاطر بسپارید تا اگر...

...

...

...

ادامه مطلب را بخوانید.

صورت فلکی خرس بزرگ(دب اکبر)

یکی از بزرگترین صورتهای فلکی است وشکل آن در اسناد قدیمی ستاره شناسی به صورت یک خرس بزرگ ترسیم  شده است. هفت ستاره پرنور آن که در میان مردم شناخته شده است به شکل یک ملاقه یا آب گردان بزرگ است ودر قسمت پشت و دم خرس بزرگ قرار دارد.این صورت فلکی در اواخر فروردین ماه به بهترین وضعیت رصدی می رسد.

این هفت ستاره با نام هفت برادران نیز درمیان مردم شناخته می شود (گرچه بسیاری نیز بطور اشتباه آن را با نام بادبادکی می شناسند). امتداد دو ستاره جلویی وپرنور  با نامهای دبه و مراق به ستاره قطبی  میرسد.ستاره دوم ازسمت دسته ملاقه  عناق نام دارد ودارای یک همدم نزدیک بانام سها (soha)می باشد.از زمانهای قدیم دیده شدن این  ستاره همدم معیاری بوده است  برای وضعیت دید افراد. کهکشانهای بسیاری  از جمله  دو کهکشان معروف با شماره های m81  وm82 در محدوده آن قرار دارد.

در یونان و بابل قدیم ، همچنین در هندوستان و آمریکای شمالی ، مردم در مشهورترین صورت  فلکی ، که...

...

...

...

ادامه مطلب را بخوانید.

صورت فلکی جبار(شکارچی)

بدرستی که زیباترین وچشمگیرترین صورت فلکی زمستانی صورت فلکی جبار یا شکارچی با ستاره های برجسته کمر٬پاوشانه هایش می باشد.افسانه هایی که درباه این صورت فلکی بزرگ آسمان بر سر زبانهاست ، آنقدر زیادند که خود به تنهایی می توانند کتابی را به وجود آورند .

نام این صورت فلکی به ترکیب ستاره هایش بسیار نزدیک است واز هزاران سال پیش شناخته شده بوده است.یک شکارچی که وسیله شکار در دست دارد ویک شمشیر در کمر ..ستاره آلفای آن یعنی ستاره ابط الجوزا ابرغولی است که قطرش از مدار چرخش سیاره مریخ بدور خورشید بزرگتر است.ستاره بتای آن هم ابرغولی است که رجل یا رجل الجوزا( رجل به معنای پا در زبان عربی)نام دارد. سحابی تاریک معروف کله اسبی هم در محدوده  آن قراردارد.

چنین به نظر می رسد که هر گاه عقرب طلوع می کند ، این صورت فلکی در حال فرار است . برابر افسانه ای دیگر ، جبار ( شکارچی ) سرنوشتی به مراتب بدتر داشته است . می گویند روزی او " آرتمیس " الهه شکار را هنگام شنا در آب غافلگیر کرد ، آرتمیس از این واقعه عصبانی شد و شکارچی را به صورت گوزن در آورد . آنگاه سگهای شکاری او نتوانستند شکارچی را باز شناسند و وی را تکه تکه کردند و از هم دریدند . پس از آن جبار به همراه سگها به شکل صورت فلکی به آسمان صعود کرد و به واقع در آسمان می توانید کلب اکبر و کلب اصغر را با ستارگان اصلی باشکوهشان شعرای یمانی و شعرای شامی مشاهده کنید و به تحسین زیبایی و شکوه آنها بپردازید .

در داستان دیگر جبار ، معشوق آرتمیس یا " آروارا " ( aurora ) ، الهه سرخ فام بامداد ، انگاشته می شود . می گویند الهه شکار آرتیمیس ، که وظیفه نور افشانی ماه را نیز بر عهده داشت ، به خاطر جبار فراموش کرد ، نور ماه را بتاباند . خدای خورشید از این موضوع چنان عصبانی شد ، که شکارچی را با تابش اشعه های نورانی خود نابینا کرد . بر اساس این افسانه آرتمیس خود از روی اشتباه جبار درمانده را مورد اصابت تیر قرار داد . او برای آن لااقل بخشی از این بی عدالتی را جبران کند ، از پدرش ، زئوس خواست که شکارچی یا جبار را با سگهایش و شکاری که کرده بود ، یعنی خرگوش ( صورت فلکی ارنب ) ، به آسمان منتقل کند .

در بابل باستان مردم در صورت فلکی جبار نقش خدایی را می دیدند ، که...

...

...

...

ادامه مطلب را بخوانید.

شیخ بهائی

بهاء الدین محمد بن عزالدین حسین بن عبدالصمد بن شمس الدین محمد بن حسن بن محمد بن صالح حارثی همدانی عاملی جبعی (جباعی) معروف به شیخ بهائی در سال 953 ه.ق 1546 میلادی در بعلبک متولد  شد. او در جبل عامل در ناحیه شام و سوریه در روستایی به نام "جبع" یا "جباع" می زیسته و از نژاد "حارث بن عبدالله اعور همدانی" متوفی به سال 65 هجری از معاریف اسلام بوده است.

بهاءالدین در کودکی به همراه پدرش به ایران آمد و پس از اتمام تحصیلات، شیخ الاسلام اصفهان شد. چون در سال 991 هجری قمری به قصد حج راه افتاد، به بسیاری از سرزمینهای اسلامی از جمله  عراق، شام و مصر رفت و پس از 4 سال در حالی که حالت درویشی یافته بود، به ایران بازگشت.

شیخ بهایی نجوم و ریاضی را نزد استادان زیر فرا گرفته است:

...

...

...

ادامه مطلب را بخوانید.